اَو و جارو بكنين مالِ كه افتو بِدرا
افتو اِز زيرِبهون(1) وا تك و وا دَو(2) بدرا
تير مرزنگِ(3) سياهِس بِزَنه مِن جونم
هاشُق اَوبوم و يَه تي(4) بختِ مو از خَو بدرا
وا تونم اي گلِ زردي كه زِافتو مندي
دي بيو افتوِمو , كه جونِ ايي شَو بدرا
اِدِرارُم دلمِ سي تو اِيارم ايدَو
يا وِ بُرگت بزنِس يا كه يه برنو بدرا
مو چونو حَرس اِريزم شو و رو اِز داغت
تا يه جو چشمهيِ خين اَو به منِ زَو(۵) بدرا
اَو و جارو نكنين مالِ كه افتو رَهدك
آرمونِ همهمونِ كه يه شَوتو بدرا
(1) سياه چادر (2) به سرعت ؛ پرجنب وجوش (3) مژه (4) به اندازة يك چشم به هم زدن (۵) صحرا
اي كه شو تُرنه و روز هاشُق بن نايِ تونه
آسمونم لِكهاي(1) وُر كِلِ مَينايِ تونه
تش و ديلاقِ مو اِز آدُم و اِز نادُم(2) ني
هو كه تَش ناده به مو ، ايي كد و بالايِ تونه
اِز غَمت ليوه وَبيد مَه و به كُه زَي افتو
دَي بلال(3) اِيگوهه آساره و ديندايِ تونه
شو و رو پرتك اير دَور و وَرُم بال ايگره
تشنهيِ خينِ مونه ، تي رهِ گرماي تونه
شِلك و شيواتِ(4) تو يَه شور و شَري كِردِ به پا
كه قيومت گِچِلي(5) وُر كه و صحراي تونه
آخِر آرمونِ تو باهنده(6) بي بالُم كرد
اي كه شو ترنه و روز هاشق بن نايِ تونه
(1) تكه پارچه كهنه (2) نه آدم؛ موجودات ديگر (3)ترانه اي بسيار سوزناك و قديمي در بختياري
يَه وَختي ، يَه مينا بَنوشي ، يه سال
يه روزي ، يه چوخا بِه كولي زِ مال
يه برنو به دست و يه اسبِ كَهَر(1)
يه هاشُق گِرهدِن اَوُن(2) اِز لَلَر(3)
يه افتو شو و رو ، منِ مالمون
يه مُستي نُخوچي پَرِشالمون
يَه شِر روز و صحرا ، يَه شِر شَو به كُه
يه جو اَو منِ مال و بَرفو به كُه
چقد زنده ايي ري به را بي اُسو(4)
به جا برزِيَر(5) كَخُدا بي اسو
گُرو افتو اِز مالمون بي خور
شو و روز اِز حالمون بي خَور
نمندَكْ ، نه سر ، نه سواري به جا
گله رَ و مَندك غُواري به جا
بيو گو مَني مال كنونِ دلُم
چي اورا منِ آسمونِ دلم
بيو آريوبرزن(6) اِز نو بيو
منِ دَو يكي ني ، تو وادَو بيو
بيو تا بِتَرسه زمين اِز تيات
بِريسه هَمِس ، حَرس و خين اِز تيات
بيو بال وا كن منِ آسمون
بلاكم(7) بجورم ، زِافتو نشون
بزن بال و افتونِ وُردا بيا
غَلا(8) حُشك اَبين ، اَونه وُردا بيا
بيار اَونه ، اَوسَيلِنه رَو بُوَن
گُرودَك شِكالِت(9) ،بُون گَو(10) بُون
بُون تا بِوينُم كه مِردي هَني
چي افتو ، غُروپْ اَر نكردي هني
پَ ايي صُحوِ جا منده كي ايرسه
سرِ لَوت لوخنده كي ايرسه
پَ كي دي منِ چاله ايبازه تش
سياهي بَسه ، تا كي ايسازه تش
بُهونا منِ شو گُم اَوبيدِنه
پيايل رَوارَو(11) گم اوبيدنه
گُم اَوبي ….. دلم گسنهاي درد اِيا
وُري گُل بِرِنْجاسِ(12) وُردا بيا
يَه سال و يه ماه و يه روزي كه رَ
وُري تا بريم رِزگ(13) و روزي كه رَ
يكي ني بگو آخه اي آسمون
چه منده زِ ما ، هِم(14) يه مُست اُستخون
بيو استخونانه ، جَم(15) كُن خدا
زِدنيا يه ايلينه ، كم كن خدا
توني كه تَش نَهادِيه بُم(1)
زِ دستِ تو چه واتي(2) بُگم
چونو به ترنه بَستي مونه
مير تَرُم(3) كه جُم بُخورم
بگو پَ مَر چه كِردُمِه دي
زِعشق تو وَبيمه(4) بَنُم(5)
همِن نَهادُمِه زيرِ پات
زِ بو ، زِ دا ، بُتيم(6) و عَمُم(7)
يَه دل كه سوهدِيَه مَنده سيم
كه هَم زِ دينِته گُم به گُم(8)
هو كه به جونم ايوَسته توني
هو كه به پات ايوسته مونُم
صُوا(9) مو جون زِ تو ايگرم
بُكُش هَمِس مونه شُم به شُم
اِگُم خدا وَبيديَه سيم
اِگُن كه ليوه وَبي مَنُم(10)
بگو به كي مو واتي بُگُم ؟
توني كه تش نهاديه بُم
(1) به من (2) بايستي ؛ بايد (3) مي توانم (4) شدم (5) بدنام ، رسوا (6) خاله ام (7) عمه ام 8) قدم به قدم ؛ كه آن هم قدم به قدم دنبال تو مي آيد (9) صبح ها (10) شايد ، به نظر مي رسد
يه تشي تش ناده به شوگارِ شو
تا تموم وَوبو بَلاكم(1) كارِشو
يه تشي اِز آسمون بِرچ(2) ايزنه
چند وخته به ايي قرون ، برچ ايزنه
گو وُري!(3) تش خُس تكه من دستِ شَو
مر ندوني تا چه همدا(4) پستِ شو ؟
سر بنه مِن كُه و هيجاري بكن
شو زِ دو نيرِ وُري كاري بكن
آرمونِ(5) شيرِ جنگي , كُشتمه
داغِ ايي شيرايِ سنگي , كشتمه
كُر وُري چوخا و مينانه بيار
تش بزن شونه ، بهونانه دِرار
تش بُوَن مِن چاله تا افتو دِرا
شونه وُردا تا شُلَيل(6) اِز خَو درا
رَو بون مشك و ملارِ سي شليل
ري گشوني كن بهارِ سي شليل
كُر بگو حف كن به كرنا ميشكال(7)
سربنه من كُه و صحرا ميشكال
مو دلم سي دي بلالت تنگ اَوبي
سي اُسو كه مِن چغاخور(8) جنگ اَوبي
مو دلم سي دايني داينيت ايي تَپه
سي گَله , سي كُه و ني شيت(9) ايي تپه
سر بنه من كه و صحرا تا تَري
جونِ خُت حُف كن به كرنا تا تَري
تا بليطا سي تو چو بَوزي كنن
كُه و صحرانِه پُرِ سَوزي(10) كنن
گندم و جو سيت بوازن(11) دَو به دَو
پازِنا مستِ بهار اَوبون , يَهو
تش بكن تا برفِ سَوزو(12) اَو وَبو
تا تيا چشمه پرِ برفَو وَبو
پيت پيتك تا دلِ افتو بِره
سر بنه من دستِ افتو خَو بِره
پِرپِروكا(13) هاشُق اَوبوهن زِنُو(14)
رِي(15) گُل و شونم بُوستن گِلْ پِلو(16)
سر بنه من كُه و صحرا زيتري(17)
دِي بيو حُف كن به كرنا زيتري
آخه تا كَي مِن زمستونا يسير
سَرد اَوبيدك دي , بريم سي گرمسير
دُر وُري(18) مينا بَنوشِتْ سَربكن
جووِ(19) و شولارِ نَوته وَر بكن
وا(20) بِريم تا مالِ بالا تَي خدا
تا بلا كم پا بنيم پاپَي(21) خدا
بِس بگويْم:« اِز ما گُدَشْتِيْ طَوري نِي
پَشم اَوبي هر چي كه رِشتي طوري ني
دِي تو مِردي كن زِ ايلُم دَر گُدَرْ
جونِ بستون اِز سِوِيْلُم(22) دَر گُدَرْ»
(1) شايد (2) برق ؛ برق مي زند ، مي درخشد (3) بلند شو (4) تا چه اندازه (۵) وی (6) رعنا،بلند قد ؛صفتي براي معشوقه (7) مير شكار ؛ تشمال (8) منطقه اي در چهارمحال و بختياري كه محل ييلاق بعضي از طوايف بختياري بوده و هست ، جنگ معروفِ « نُه هزار » در اين منطقه به وقوع پيوست (9) ني چوپاني (10) سبزه ؛ گل وگياه (11) برقصند (12) سبزه كوه ؛ كوهي در خانميرزاي بختياري (13) پروانه ها (14) دوباره (15) رويِ (16) قلت زدن (17) زودتر ؛ هر چه زودتر (18) دُور ؛ دختر (19) پيراهن (20) بايستي ؛ بايد (21) دست به دامان (22) سبيلم
يكي نِه اِخواهُم زِ جا خُس وُرِستِه(1)
نترسه زِهِشكي(2) وَ پا خس وُرسته
يكي كه سَفيدينهِ وا خُس بياره
نَبو مِن دِلا دِي سيا ، خس وُرسته
يَه دم رِي تياسه بُوَنْدِه ، بلاكم …
بِكَهنِه(3) زِ ايي آدُما ، خس وُرسته
اَير چه دِلامون بَلاگير اَويدِن
اَبا دونه حَرسا ، بَلا خس وُرسته
بيويين وَبا يك بِرِيم مالِ افتو
كه يا شَونه وُردارِ يا خُس وُرسته
نگو گَو : « مو و تو كه نِي بو وُرستيم »
وُرستيم خُم و خُت ، خدا خُس وُرسته
(1) بلند شود ، قيام كند (2) از هيچكس (3) جدا شود
مه و آستاره و صحرا ، خُم و خُت
يه دنيائي به خو ، غَيرا(1) خم و خت
دو روزِ ديدُمت اما ، مِ جونُم
يه عشقي پا گِرِ هُمدا(2) خم و خت
ندونم ايبوهه اَمشو بُوسته
منِ هفت آسمون ، جُل جا خم و خت
بگرديم روز و شو هفت آسمونه
بگردن روز و شو ، ديندا خم و خت
همه ايي تا بيدِن(4) ، اوتا خم و خت
ز شو تا صُحو مِن سَوزو(5) بمَهنيم
اَو اَوبو برفِس اِز گرما خم و خت
نگو اِز عشقِ فَهْرا و شِرينِس
هونو بيدن دُوَر ، خُرزا(6) خم و خت
اَبا تيشه دِرارم هر چي كُهْ يَن
اِچينم يَك يكي ، دوربا خم و خت
بلاكم دي بِمَهنيم تا قيومت
دو تا هاشُق ، دو تا تينا(7) ، خم و خت
(1) غير از (2) هم سن (3) آب رود ؛ منظور آب ونك است كه از پاي سبزكوه عبور مي كند (4) اين طرف رود (5) سبزكوه ؛ كوهي در خانميرزاي بختياري (6) خواهر زاده ، كنايه از قوم و خويش (7) تنها
وَك وِلو(1) وَوبيديم و جاوُرگهامون(2) تش گرهد
بس كه منديرِ(3) صُوَ بيديم حَلامون تش گرهد
چند روزِ آزگار(4) اَو تِشنيامونِ(5) نَجُست
يه قُلُپ برفو ، كه جُستيم دوربامون تش گرهد
خَست و خين اَوبيديم اِزبَس تَينيدنمون(6) بي خور
تيگ نويسَم ديدمون و زيرِ پامون تش گرهد
كيونوي(7) مال ايخَوسْتيم ، كوهنه بشخيدن بِمون
وَختِ ديدن بَيله(8) و بَيگ(9) و پَشامون(10) تش گرهد
پِرپروكَم وَي(11) بلاكَم شونه بامون سركُنه
يَه دَمون مند و پَرِس سُوهد و دلامون تش گرهد
گوهدن اَر حرسا بريسن ، تَش بلازه كور ايبو
ايقذَر ما حَرس رهديم كه تيامون تش گرهد
(1) سرگردان ، آواره (2) محل بارانداختن ، جاي سياه چادر (3) منتظر (4) پي در پي (5) گلوهايمان (6) ما را چزاندند (7) كدبانو (8) گروه ، دسته (9) عروس (10) جهيزيه (۱۱) آمد
زِ سَر اسبِس مَنُم(2) برنونه چگني
گُدَك وُرگَرد تا ريتِ بِوينم
مِنِ وُرگَشتَنم برنونه چگني
***
گُدي:« مَه» گُدُمِتْ :« مَه كينِ(3) تَي تو»
گُدي :« افتو» گُدم :« مقوينِ(4) تَي تو »
گُدي :« ارَ هاشُقي وا كُه بِرُمني(5) »
دُور ! كُه كَنْدِنَم شيرينِ تَي تو
***
دو تا پازَن زِ او تا رو(6) ديارِ
وري ! گَو دي وري وردا قَطارِ
وري وردار و چاكِس كن رَوارو(7)
تفنگِ برنوِ ديربين سوارِ
(1) چكاند (2) شايد (3) كيست ؛ كنايه از بي ارزش بودن (4) بي حاصل ؛ بدون ثمر ؛ كنايه از حقير بودن و كوچك بودن (5)بايد كوه را بكني (6) رودخانه (7) پي در پي
تفنگِ برنوِ ري شونم(1) اَمشو
منِ سَوزو(2) ولو ويلونم(3) امشو
مو آرمونم ، دو تا كوگِ ، يَه پازن
خدايا دي وِرا(4) آرمونم امشو
***
تفنگ و تُربه و ديربين به دستم
اُويدم بالِ اَو اِسْپي(5) نشستم
خدا دونه به غيرا كوگِ تاراز
منِ دنيا به هيچي دل نبستم
***
يه پازن اِز كمر وَيدك وَبالا
يه پازن شيشِ(6) نَر ويدك وَبالا
بنه ري گِل(7) تفنگِ تا رَد اَوبو
مَنُم كه بي خور ويدك وَبالا
(1) شانه ام ؛ كتفم (2) سبزكوه (3) سرگردان (4) برآورده كن (5) آب سپيد: از سبز كوه سرچشمه مي گيرد بسيار خنك و گوارا است و به خاطر سرعتي كه دارد سفيد مي نمايد (6) شش ساله (7) روي زمين
